Słowacja – 10 miejsc, które warto odwiedzić

Popradské pleso (Popradzki Staw)

Naszą listę otwiera Popradské pleso (Popradzki Staw). Leżące w obrębie Mengusovskej doliny (Mięguszowieckiej doliny) polodowcowe jezioro należy do najchętniej odwiedzanych miejsc po słowackiej stronie Tatr. Nad jego brzegami położone są dwa schroniska: Majláthova chata oraz Horský hotel Popradské pleso (Górski Hotel Popradzki Staw). Popradské pleso stanowi bardzo dobrą bazę wypadową dla wędrówek wysokogórskich m.in. na Rysy i Kôprovský štít (Koprowy Wierch).

Nad Popradské pleso możemy dotrzeć na trzy sposoby: czerwonym lub zielonym szlakiem ze Štrbského Plesa (1h 30 min), niebieskim szlakiem z przystanku kolejki elektrycznej Popradské Pleso (1h 35 min) oraz Sliezskeho domu (4h 45 min).

Bezpośrednio przy jeziorze przebiega Tatranská magistrála (najdłuższy szlak w słowackich Tatrach). Ze względu niski poziom trudności szlaków oraz brak bardzo wymagających podejść wycieczkę nad słowackie “Morskie Oko” polecamy wszystkim osobom, które chcą rozpocząć swoją przygodę z górskimi wędrówkami.

Popradské pleso i jego okolice opisaliśmy w naszych wcześniejszych artykułach: Popradské pleso (Popradzki Staw), Wyprawa nad Veľké Hincovo pleso (Wielki Hińczowy Staw) oraz Doliny w Wysokich Tatrach (Vysokých Tatrách).

Ochtinská aragonitová jaskyňa (Ochtińska Jaskinia Aragonitowa)

Ochtinská aragonitová jaskyňa (Ochtińska Jaskinia Aragonitowa) to jedyna tego typu jaskinia udostępniona w Europie. Całkowita długość jaskini wynosi 585 metrów, z czego udostępnionych jest 300 metrów. Jej zwiedzanie trwa około 30 – 40 minut. Ochtinską aragonitovą jaskyňe można zwiedzać od 1 kwietnia do końca października.

Aragonitowa szata naciekowa swoim kształtem może przypominać kwiaty, spirale lub wachlarze. Ich największe nagromadzenie występuje w Hviezdnej sieni (Gwiezdny Korytarzu) oraz Sieni mliečnej cesty (Sali Drogi Mlecznej), przez które przebiega trasa turystyczna. W Ochtinskej aragonitovej jaskyňy stwierdzono występowanie aż trzech generacji nacieków aragonitowych. Najstarsze z nich liczą ponad 120 tysięcy lat.

W 1995 roku Ochtinská aragonitová jaskyňa wraz z innymi jaskiniami Slovenského krasu znalazła się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. W 2024 roku jaskinia obchodziła 70. rocznicę odkrycia.

Banská Štiavnica (Bańska Szczawnica)

Pośród wzgórz Štiavnických vrchov (Gór Szczawnickich) położone jest dawne wolne królewskie miasto górnicze – Banská Štiavnica (Bańska Szczawnica).

Początki osadnictwa w okolicy Banskej Štiavnicy sięgają III p.n.e. i łączą się z przybyciem ludów celtyckich poszukujących złota. Przez kilka wieków w lokalnych kopalniach wydobywano liczne rudy metali, w tym złoto i srebro.

W 1993 roku Banská Štiavnica, jako jeden z pierwszych słowackich zabytków, została wpisana na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO.

Banská Štiavnica jest prawdziwym skarbcem historii oraz architektury. Do najważniejszych zabytków miasta należą: Starý i Nový Zámok, Námestie svätej Trojice (Plac Świętej Trójcy) oraz ekspozycje mineralogiczno-górnicze Berggericht i Kammerhof. Miłośnikom geologii polecamy wizytę w Štôlni (sztolnia) Glanzenberg oraz Banským múzeum v prírode (Słowackie Muzeum Górnicze).

Jánošíkove Diery (Janosikowe Diery)

Jánošíkove Diery (Janosikowe Diery) to położony na terenie Národného parku Malá Fatra (Parku narodowego Mała Fatra) system krętych i głębokich wąwozów powstałych w wapiennym podłożu. Wąwóz rozciąga się na długości około 3 km, pomiędzy masywami Boboty oraz Malý i Veľký Rozsutec.

Dnem wąwozów przepływa Hlboký potok, który na skalistym podłożu tworzy około 20 kaskad oraz wodospadów. Jánošíkove Diery dzielą się na trzy mniejsze wąwozy: Nové Diery, Dolné diery oraz Horné diery. Wszystkie z nich są udostępnione turystycznie. Poruszanie się po wąwozach ułatwiają liczne kładki, drabinki i łańcuchy.

Przez Nové diery przebiega jednokierunkowy żółty szlak. Natomiast, przez Dolné i Horné diery poprowadzono niebieski szlak, który na odcinku Koliba Podžiar – Pod Pálenicou jest również szlakiem jednokierunkowym.

Wycieczkę można rozpocząć w dwóch miejscach: Štefanovej lub Bielym Potoku. Przejście przez Jánošíkove Diery zajmuje około 3 godzin.

Jaskyňa Domica

Domica to najpopularniejsza jaskinia Parku Narodowego Slovenský kras. Jest to jedyna słowacka jaskinia, w której odbywają się podziemne rejsy łodzią. Wraz z węgierską jaskinią Baradla tworzy najdłuższy systemem jaskiniowym Słowacko-Węgierskiego Krasu. Jego łączna długość wynosi około 25 km.

Pierwszego od czasów prehistorycznych wejścia do Domicy dokonał Ján Majko, który dostał się do jej wnętrza w październiku 1926 roku.

Domice zdobią liczne tarcze i bębny krasowe oraz stalagmity pagodowe. W okresie neolitu jaskinia była wykorzystywana przez człowieka neolitycznego. Dziś stanowi jedno z najważniejszych słowackich stanowisk archeologicznych kultury bukowogórskiej. W 1995 roku wraz z innymi jaskiniami Parku narodowego Slovenský kras została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Solivar – Slovenské technické múzeum (Słowackie Muzeum Techniki)

Solivar to nie tylko jedna z dzielnic Prešova (Preszowa), ale przede wszystkim unikalny zespół XVII-wiecznych budowli i urządzeń technicznych służących do wydobycia oraz warzenia soli kamiennej. Większość obiektów zachowała się do naszych czasów w niemal nienaruszonym stanie.

W jego skład wchodzi 17 zbytków techniki m.in. Sklad soli, Varňa František (warzelnia soli Franciszek), Gápeľ i Šachta Leopold (szyb Leopold), Četerna – Zásobníky soľany (zbiorniki solanki) oraz Banská klopačka (górnicza kołatka). Cztery z nich można zwiedzać podczas półtoragodzinnej wycieczki z przewodnikiem. Jej puntem początkowym i końcowym jest Sklad soli.

Początki wydobycia soli sięgają jeszcze czasów średniowiecza, ale pierwszą sztolnię zaczęto drążyć dopiero w 1571 roku. W połowie XVIII wieku nastąpiła zmiana sposobu wydobycia soli, która wynikała z zalania Šachty Leopold. Od tego momentu wydobycie głębinowe zastąpiono pompowaniem solanki, a sól zaczęto warzyć w dwóch warzelniach: František i Ferdinand.

Súľovské skaly (Sulowskie Skały)

Súľovské skaly (Sulowskie Skały) położone są w północno-zachodniej Słowacji, na terenie Žilinského kraju, w obrębie pasma Strážovské vrchy (Góry Strażowskie). Na tym niewielkim obszarze znajdziemy formacje skalne o zróżnicowanym kształcie – skalne wieże, igły, baszty, okna oraz strome klify, a także ponad 200 płytkich jaskiń i schronisk skalnych.

Przez Súľovské skaly (Sulowskie Skały) biegnie szereg znakowanych szlaków turystycznych. Największe atrakcje Súľovských skal (Goticką brane i ruiny hradu Súľov) można zobaczyć podczas wędrówki náučným chodníkem Súľovské skaly (ścieżką edukacyjną Sulowskie Skały).

Na mierzącej 7,5 km długości ścieżce edukacyjnej zlokalizowanych jest 16 przystanków z 17 tablicami informacyjnymi. Całkowity czas przejścia wynosi około 2 godzin.

Slovenské opálové bane (Słowackie Kopalnie Opali)

Slovenské opálové bane (Słowackie Kopalnie Opali) są najstarszymi kopalniami opali na świecie. W kopalniach wydobywano trzy rodzaje opali: mleczny, ognisty oraz zwyczajny. Wydobywane w regionie Šariš minerały wykorzystywano głównie w złotnictwie i jubilerstwie. Biżuterię zdobioną słowackimi opalami nosiły m.in. Cesarzowa Józefina (żona Napoleona) oraz królowa Wiktoria.

Podczas godzinnego zwiedzania z przewodnikiem zapoznamy się z historią kopalni oraz sposobami wydobycia słowackich opali. Trasa turystyczna mierzy około 1 km długości i przebiega przez korytarze należące do dawnej štôlni Jozef.

Slovenské opálové bane są otwarte przez cały rok, we wszystkie dni tygodnia. Zwiedzanie odbywa się w języku słowackim. Dla zagranicznych gości przygotowano audio przewodniki w kilku wersjach językowych m.in. w języku polskim.

Ľubovniansky hrad (Zamek Lubowelski)

Ľubovniansky hrad (Zamek Lubowelski) położony jest w północno-wschodniej części regionu Spiš, nad miasteczkiem Stará Ľubovňa. Częściowo zrekonstruowane ruiny XIII-wiecznego zamku wznoszą się na mierzącym prawie 550 metrów wysokości wapiennym wzgórzu. Zamek widoczny jest z przebiegających w pobliżu dróg nr 68, 77 i 543.

W wyniku umowy (zwanej Zastawem Spiskim) zawartej pomiędzy Zygmuntem Luksemburskim, a Władysławem Jagiełłą zamek na ponad 300 lat przeszedł we władanie Królestwa Polskiego. Podczas zwiedzania zamkowych komnat odkryjemy kolejne polskie ślady.

Podczas Potopu Szwedzkiego na zamku ukrywano polskie insygnia koronacyjne – koronę Chrobrego oraz berło i jabłko królewskie. Ich rekonstrukcję można zobaczyć w podziemiach kaplicy sv. Michala Archanjela. Na kartach historii zamku zapisał się też podróżnik i niedoszły król Madagaskaru – Maurycy Beniowski.

Ľubovniansky hrad można zwiedzać od kwietnia do października w towarzystwie przewodnika lub samodzielnie – korzystając z papierowych przewodników dostępnych w kilku wersjach językowych. Wizytę na zamku warto połączyć ze zwiedzaniem Ľubovnianskeho skanzenu.

Malá Studená dolina (Dolina Małej Zimnej Wody)

Malá Studená dolina to mierząca zaledwie 4 km długości dolina w południowo-wschodniej części Vysokých Tatr. Z trzech stron otaczają ją masywy Ľadového štítu (Lodowego Szczytu), Lomnického štítu (Łomnickiego Szczytu) oraz Prostredný hrebeň (Zimnowodzka Grań), który oddziela ją od Veľkej Studenej doliny. W jej górnej części znajduje się kotlina Piatich Spišských plies oraz Dolina pod Sedielkom.

W obrębie doliny funkcjonują dwa schroniska: Chata Zamkovského (1475 m n.p.m.) oraz Téryho chata (2015 m n.p.m.), która jest najwyżej położonym tatrzańskim schroniskiem otwartym przez cały rok.

Poniżej Téryho chaty znajduje się Jazerná stena (Złote spady), czyli próg lodowcowy rozdzielający Malą Studeną doline i kotline Piatich Spišských plies. Po jego zachodnich ścianach wspina się zielony szlak łączący Starý Smokovec z Tatranską Javoriną (10 h, 22 km).

Ze względu na dość męczące podejście oraz duże przewyższenie terenu wyprawę w głąb doliny polecamy osobom z dobrą kondycją oraz górskim obyciem.

Dziękujemy, że przeczytałeś artykuł do końca.

Bibliografia

• Kollár D., Jaskyne. Prirodne Krásy Slovenska, wyd.1, Bratysława, Dajama, 2011, 978-80-8136-000-8,
• Kucharík J., Tatry – turistický sprievodca, Bratysława, Dajama, 2019
• D. Kollár, Národné parky, Bratysława, Dajama, 2009, Prirodne Krásy Slovenska, 978-80-8136-000-8,
• Dvořáková V., Svetové kultúrne dedičstvo UNESCO, Bratysława, Dajama, 2009, Kultúrne Krásy Slovenska, 978-80-89226-76-4,
• Kucharík J., Spiš – turistický sprievodca, wyd. 1, Bratysława, Dajama, 2018
• D. Kollár i J. Lacika, Od hradu k hradu (2), Bratysława, Dajama, 2018, 978-80-8136-083-1

Zamieszczone w artykule zdjęcia oraz materiały zostały zebrane latach: 2017, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023 oraz 2024.